De nieuwe Schijf van Vijf is in 2026 opnieuw aangepast door het Voedingscentrum. En hoe vaker ik ernaar kijk, hoe sterker mijn gevoel wordt dat er iets fundamenteel is verschoven. Niet alleen in details, maar in de kern van het voedingsadvies.

Want wat mij betreft gaat het al lang niet meer alleen over gezondheid.

In deze blog deel ik mijn persoonlijke kijk op de Schijf van Vijf, waarom ik kritisch ben op de huidige richting en waarom ik geloof dat voeding in de eerste plaats over het menselijk lichaam zou moeten gaan.

De Schijf van Vijf voelt anders dan vroeger

Vroeger had ik bij de Schijf van Vijf het idee dat het vooral draaide om een gezonde basis: voldoende groenten, fruit, volkoren producten, eiwitten en variatie. Dat uitgangspunt begrijp ik nog steeds.

Maar de nieuwe richting voelt anders.

Wat ik zie, is dat er steeds meer nadruk ligt op:

• plantaardig eten
• minder dierlijke producten
• duurzaamheid en milieu-impact
• en het beperken van bepaalde voedingsmiddelen

Op zichzelf zijn dat misschien logische ontwikkelingen in deze tijd. Maar als je het bekijkt vanuit het menselijk lichaam, ontstaat er voor mij een ander verhaal.

Mijn gevoel: gezondheid staat niet meer centraal

Wat mij het meest bezighoudt, is dat de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum niet meer alleen gebaseerd lijkt op gezondheid.

Het voelt alsof er meerdere doelen door elkaar lopen:

• gezondheid
• milieubeleid
• duurzaamheid
• maatschappelijke keuzes

En precies daar wringt het voor mij.

Voeding is in de basis iets biologisch. Iets dat gaat over hoe ons lichaam functioneert, herstelt en energie aanmaakt. En daarin zou gezondheid altijd de hoofdrol moeten spelen.

Plantaardig eten als standaard: is dat altijd gezond?

Er wordt steeds sterker gestuurd richting plantaardig eten. Minder vlees, minder dierlijke producten en meer plantaardige alternatieven.

Maar mijn vraag is: is dat altijd beter voor het lichaam?

Ons lichaam heeft voedingsstoffen nodig zoals vitamine B12, heemijzer en complete eiwitten. Deze komen van nature vooral voor in dierlijke producten en zijn voor het lichaam vaak goed opneembaar.

Toch wordt vlees steeds verder beperkt in de richtlijnen, terwijl plantaardige alternatieven juist een grotere rol krijgen. En dat roept bij mij vragen op.

Niet omdat plantaardig eten per definitie slecht is, maar omdat de balans volgens mij verschuift zonder dat er altijd naar het volledige plaatje wordt gekeken.

Bewerkt “gezond” voedsel: een ontwikkeling die ik lastig vind

Wat ik persoonlijk een zorgelijke ontwikkeling vind, is dat steeds meer bewerkte producten binnen de gezonde richtlijnen vallen.

Denk aan vleesvervangers en plantaardige producten met lange ingrediëntenlijsten, toevoegingen en industriële bewerkingen.

Deze producten worden vaak gepresenteerd als gezond alternatief, maar voelen voor mij ver verwijderd van echte voeding.

En dat is precies waar mijn twijfel zit: gezond eten zou juist zo puur mogelijk moeten zijn, niet steeds verder verwijderd van de natuurlijke oorsprong.

Eén voedingsadvies voor iedereen werkt niet

Wat ik misschien nog wel belangrijker vind om te benoemen, is dat de Schijf van Vijf uitgaat van gemiddelden.

Maar mensen zijn niet gemiddeld.

We verschillen in:

• leeftijd
• hormonen
• levensstijl
• gezondheid
• stofwisseling

Toch krijgt iedereen hetzelfde advies. En dat voelt voor mij te beperkt. Want wat voor de één perfect werkt, kan voor de ander juist niet goed voelen.

Gezondheid of beleid: wat is leidend?

Laat ik duidelijk zijn: ik ben niet tegen duurzaamheid. Ik vind het belangrijk dat we bewust omgaan met de aarde.

Maar als het gaat om voedingsadvies, dan zou voor mij gezondheid altijd op nummer één moeten staan.

De Schijf van Vijf voelt voor mij steeds meer als een compromis tussen gezondheid, beleid en milieu. En dat maakt dat ik er kritisch naar kijk.

Niet omdat het slecht bedoeld is, maar omdat ik geloof dat de basis anders zou moeten liggen.

Mijn visie op voeding

Persoonlijk geloof ik veel meer in voeding die zo dicht mogelijk bij de natuur staat. Echte producten, zo min mogelijk bewerkt en afgestemd op wat je lichaam nodig heeft.

Voor mij betekent dat:

• luisteren naar je lichaam
• kiezen voor pure en onbewerkte voeding
• voldoende hoogwaardige eiwitten
• bewust omgaan met wat je eet
• en niet alles klakkeloos volgen wat wordt geadviseerd

Gezondheid is iets persoonlijks. Het is geen standaard schema dat voor iedereen hetzelfde werkt.

Durf kritisch te blijven

De Schijf van Vijf kan voor sommige mensen een handige leidraad zijn. Zeker als je nog geen duidelijk beeld hebt van gezonde voeding.

Maar het is geen absolute waarheid.

Mijn boodschap is vooral: durf kritisch te blijven. Kijk verder dan alleen richtlijnen. En leer weer vertrouwen op je eigen lichaam.

Want uiteindelijk is jouw lichaam de enige echte graadmeter voor wat goed voor je is….. niet een algemene schijf.